خطرات شغل جوشکاری چیست؟ بررسی جامع
پیچیدگی و خطر جوشکاری موضوع مهمی است که جوشکاران باید در هنگام انجام فرآیند جوشکاری به آن توجه کنند. این خطرات میتوانند در درازمدت یا کوتاه مدت رخ دهند و اثرات متفاوتی بر سلامت شما داشته باشند.
در صنایع مختلف از روشهایی مانند: جوشکاری و لحیمکاری برای اتصال فلزات استفاده میشود. هر کدام از این روشهای جوشکاری در شرایط خاص خود مفید و مؤثر هستند و کار با آنها دشواریها و خطراتی را به همراه دارد. همچنین با رعایت چند نکته ساده میتوان از هر یک از این مشکلات به راحتی جلوگیری کرد.
اگر شما نیز به موضوع عوارض ناشی از خطرات جوشکاری علاقه دارید و میخواهید اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب کنید، ادامه مقاله امروز ما را از دست ندهید. در این مقاله قصد داریم به بررسی عوارض و خطرات جوشکاری بپردازیم.
خطرات جوشکاری
خطرات جوشکاری شامل مجموعهای از تهدیدات ایمنی و سلامتی جدی برای جوشکار و محیط کار است که در ادامه به بررسی هر یک میپردازیم:
میتوانید مقاله جوشکاری انفجاری چیست؟ را نیز بخوانید.
سروصدای زیاد در محیط کار
یکی از خطرات جوشکاری ایجاد صدای زیاد در حین فرآیند جوشکاری است. از عوارض ناشی از سر و صدا در محیطهای مختلف کاری میتوان به کمشنوایی، صدای زنگ در گوش، صدای زنگ در پرده گوش و تحریک اعصاب اشاره کرد.
لازم به ذکر است وجود آلودگی صوتی در کارگاهها باعث ایجاد تغییراتی در ترکیب خون و سایر مایعات بدن میشود. این تغییرات منجر به افزایش یا کاهش قند خون میشود.
همچنین دستگاههای محافظ شنوایی که از گوش افراد در برابر خطرات جوش محافظت میکنند شامل موارد زیر است:
- پلاک گوش: طراحی و ساخت این دستگاه مجرای گوش داخلی را به طور کامل می پوشاند.
- گوش بند: این دستگاه به طور کامل گوش خارجی را می پوشاند و از نظر محافظ گوش ایمن تر از گوش بند است. همچنین کار با این دستگاه بسیار آسان است.
در نتیجه اگر سر و صدای محیط کار به حدی باشد که مکالمه بین افراد را مختل کند، صدای تولید شده بیش از حد قابل قبول است و میتواند به سیستم شنوایی افراد آسیب برساند.
اشعههای ساطعشده در جوشکاری
یکی دیگر از عوارض و خطرات جوشکاری، تشعشعات جوش است. از جمله: اشعه ماوراء بنفش، نور مادون قرمز و … از پرتوهایی هستند که در حین جوشکاری خطرات زیادی را متوجه کاربران میکنند.
پرتو های فرابنفش پرتو هایی هستند که در نقطه تماس ساطع میشوند. این اشعه به پوست چشم، گردن و دست فرد آسیب میرساند و میتواند باعث سرطان پوست شود.
تشعشعات مادون قرمز از اشتعال فلزات مذاب تولید میشود. این تابش جوشکاری خطرناک است و به عدسی چشم آسیب میرساند و قرار گرفتن در معرض طولانی مدت منجر به بیماری آب مروارید میشود.
همچنین عوارض جانبی جوش برای چشم و تشعشعات حاصل از جوشکاری منجر به خطرات اجتناب ناپذیری میشود. دستگاههای جوش برقی میتوانند با علائم قرمزی، التهاب ملتحمه، خیرگی، خارش، آب مروارید و اشک ریزش به چشم کاربر آسیب بزنند. بهترین راه برای جلوگیری از آسیب چشم در اثر خطرات پرتو جوش، استفاده از عینک جوشکاری و سپر ایمنی است.
برای خرید انواع دستگاه جوش و برش میتوانید از فروشگاه ایران بور اقدام به خرید کنید!
عوارض دود جوشکاری
سوزاندن کاربید و استیلن، نوعی دود ایجاد میکند که شامل فلزات سمی و مواد شیمیایی است که باعث ایجاد خطر تنفسی برای جوشکاران و کاربران میشود. دودی که پیدا میشود باعث مشکلات ریه و تنفس افراد میشود.
لازم به ذکر است که گاز استیلن بی رنگ بوده و بوی نامطبوعی ندارد اما در حین جوشکاری با سولفید هیدروژن مخلوط شده و ناخالصیهای کاربید را تشکیل میدهد. در نتیجه این ترکیب به دست آمده در فرآیند جوشکاری عوارضی مانند: سرفه، اشک، سردرد، سرگیجه، بیهوشی، اختلالات گوارشی، مشکلات تنفسی و … را برای جوشکار ایجاد میکند.
برای جلوگیری از عوارض ذکر شده در هنگام جوشکاری، استفاده از فیلترها و ماسک های مخصوص برای محافظت از مجاری تنفسی ضروری است. همچنین استفاده از سیستم تهویه عمومی و موضعی در کاهش بار آلودگی محیط کار موثر است.
جوشکاری در فضاهای بسته
همانطور که قبلا اشاره کردیم، تهویه مناسب یکی از موارد مفیدی است که آسیبهای احتمالی را کاهش میدهد. بنابراین جوشکاری در محیط بسته به دلیل غلظت بالای گازها و دودهای سمی، محیط را به محیطی خطرناک تبدیل میکند.
لازم به ذکر است که مصرف بیش از حد اکسیژن در حین جوشکاری باعث خفگی و بیهوشی میشود. همچنین اگر قصد جوشکاری در فضاهای تنگ و کوچک دارید، باید از کپسول تنفس هوا استفاده کنید.
وضعیت نامناسب بدن
سایر خطرات جوشکاری شامل حرکات مربوط به قطعات مفصلی است. برخی از حرکات انسان باعث انواع دردهای عضلانی میشود. این دردهای عضلانی به این دلیل است که وضعیت بدن کاربران یا جوشکارها در حین جوشکاری صحیح و مناسب نیست. بنابراین گاهی انجام غیر طبیعی این کارها به دلیل شدت و تکرار مکرر باعث بروز مشکلات مفصلی میشود.
برای جلوگیری از عوارض مربوط به نشستن و حرکات بدن در حین کار، زمان استراحت مشخص و منظمی را بین کارها تعیین کنید. همچنین نوع صحیح بالابر بسیار مهم است.
عوارض ایجاد شده در بلند مدت
مشکلات و خطرات ناشی از جوشکاری نیز میتواند در دراز مدت ظاهر شود. این مشکلات جوشکاری مشکلات مختلفی را برای جوشکاران ایجاد میکند و برای درمان آنها باید با گروهی از متخصصان مشورت شود. بیماریهای ریه، حنجره و مجاری ادراری از جمله مشکلاتی است که در افراد مزمن بروز میکند.
اگر میخواهید از عوارض طولانی مدت و خطرات جوش جلوگیری کنید، بهترین راه استفاده از محافظهای ویژه است. اگر در زمینه جوشکاری آزبست فعالیت میکنید باید از ماسک جوش مخصوص استفاده کنید. زیرا این مدل جوش میتواند باعث ایجاد رسوب در ریهها و افزایش احتمال ابتلا به سرطان ریه در افراد شود.

عوارض ایجاد شده در کوتاه مدت
عوارض کوتاه مدت و خطرات جوشکاری در میان جوشکاران تازه کار بیشتر است؛ زیرا بدن افراد تازه وارد به چنین خطراتی عادت نکرده و در نتیجه با مشکلات مختلفی مواجه میشوند. یکی از مهمترین مواد مورد استفاده برای لحیمکاری موادی مانند: روی، منگنز، مس و اکسیدهای مس هستند. لازم به ذکر است که این مواد میتوانند گازهای سمی تولید کرده و به بدن کاربر آسیب بزنند.
این گازها باعث ایجاد نوعی تب در بدن به نام تب دود میشوند. این مشکل حدود 4-12 ساعت پس از جوشکاری با مواد مورد نظر رخ میدهد. بیماریهای جوشکاری حرفهای دارای تعدادی عوارض خاص مانند: تشنگی شدید، تب و لرز، سوء هاضمه، درد عضلانی، درد قفسه سینه، سرفه، خستگی، حالت تهوع و طعم فلزی در دهان هستند.
نکات مهم در هنگام جوشکاری
در هنگام جوشکاری، رعایت نکات ایمنی و فنی از اهمیت بالایی برخوردار است تا هم سلامت جوشکار حفظ شود و هم کیفیت کار نهایی تضمین گردد. موارد زیر تعدادی از نکات مهم در هنگام جوشکاری هستند:
- افرادی که در فرآیند جوشکاری در یک فضای محدود قرار دارند باید از کمربند ایمنی، طناب نجات، کپسول هوا و تجهیزات حفاظتی استفاده کنند.
- هنگام جوشکاری در یک منطقه بسته، دستگاه جوش و سیلندر گاز باید خارج از محل جوش باشد.
- همانطور که در بالا ذکر شد، از گاز اکسیژن بهعنوان تهویه استفاده نکنید. زیرا استفاده زیاد از این گاز باعث خفگی میشود.
- قبل از ورود به یک فضای بسته، مطمئن شوید که شعله یا گازهای سمی وجود ندارد. همچنین از ورود به مناطقی که سطح اکسیژن آن زیر 19.5 درصد است خودداری کنید.
- بهتر است یک نیروی کمک کننده و آموزش دیده در کنار خود داشته باشید.
- تمام کابلها و سیمها و خطوط برق باید غیرفعال یا جدا شوند. علاوه بر این، تمام شیرها و کلیدهای روشن/خاموش باید دارای نمادهای مخصوص به خود باشند تا از عملکرد صحیح آنها جلوگیری شود.
- تمام مشعلها و تجهیزاتی که از گاز یا اکسیژن استفاده میکنند باید از محل مورد نظر خارج شوند.
برای دستیابی به یک اتصال محکم و بادوام، جوشکار باید علاوه بر رعایت اصول ایمنی، بر تکنیکهای فرآیند مسلط باشد.
سخن پایانی: خطرات پنهان و استراتژیهای ضروری برای ایمنی در جوشکاری
شغل جوشکاری به دلیل خطرات متعدد فیزیکی و شیمیایی، نیازمند احتیاط بالایی است. سروصدای زیاد در محیط کار نه تنها باعث آسیب مستقیم به شنوایی میشود، بلکه میتواند بر سیستمهای داخلی بدن از جمله ترکیب خون و مایعات تأثیر بگذارد. خطرناکترین جنبه، انتشار پرتوهای فرابنفش و مادون قرمز از قوس الکتریکی است که عامل اصلی آسیبهای چشمی شدید مانند فلاش چشم بوده و مواجهه مکرر با آنها ریسک ابتلا به سرطان پوست را بالا میبرد.
علاوه بر این، استنشاق دودهای جوشکاری حاوی ذرات فلزات سنگین، آسیب جدی به دستگاه تنفسی وارد کرده و زمینهساز بیماریهای مزمن ریوی میشود. برای مقابله با این تهدیدات، رعایت نکات ایمنی ضروری است که شامل: استفاده مستمر از تجهیزات حفاظت فردی (PPE) کامل مانند ماسکهای فیلتردار و لباسهای محافظ، تأمین تهویه موضعی مؤثر برای دفع دودها و آمادهسازی ایمن محیط کار با دور کردن مواد قابل اشتعال و بررسی اتصالات الکتریکی میشود تا سلامتی جوشکار تضمین گردد.
گردآوری توسط: فروشگاه ابزار آلات صنعتی ایران بور
